Tajaajilli Elektirikii Itoophiyaa waqtii gannaa hordofee ciccitiinsa anniisaa elektirikii uumamuu danda’u hirdhisuu fi dhiyeessii anniisaa amansiisaa uumuuf bajata dhaabbatichaa fi liqii maallaqaa Baankii Addunyaa irraa argamuun hojiiwwan bu’uuraalee elektirikii fooyyessuu fi deebisanii ijaaruu baldhinaan hojjachaa jiraachuu guyyaa hardhaa ibsa miidiyaaf kenname irratti himameera.


Tajaajila Elektirikii Itoophiyaatti hoji-raawwachiisaan bu’uuraalee elektirikii Dooktar Gabayyoo Likkaasaa ibsa miidiyaaf kennaniin akka ibsanitti dhaabbatichi wantoota ciccittinsa elektirikiitiif sababa ta’an qorannoon adda baasuun sararoota elektirikii dullooman haaromsuu fi fooyyessuun akkasumas anniisaa dabalataa ifa aduurraa madduun waliingahiinsa elektirikii mirkaneessuuf bajata guuddaa ramadee hojiiwwan baldhaa raawwachuu irratti argama.


Ibsa kanarratti dooktar Gabayyoon akka himanitti ciccitiinsi elektirikii sababoota gurguddoo lamaan kan uumamuu danda’u yemmuu ta’u inni tokkoffaan hojii  suphaa/fooyya’iinsaaf karoorfamee kan taasifamu akkasumas inni lammaffaan rakkoowwan tasa uumamanii fi dulloomuu sararoota elektirikii, balaawwan adda addaa fi rakkoowwan walfakkaataan biroo uumamuu danda’aniin kan mudatudha.

Rakkoowwan ciccitiinsa anniisaa elektirikii hirdhisuuf hojiiwwan dursanii ittisuu hojjatameen magaalaa Finfinneetti sarara kiiloo meetira kuma 1 fi 750 akkasumas kutaalee biyyattii birootti kiiloomeetirra kuma 62 fi 274 ta’u irratti hojiin sakatta’iinsa taasifamuu ibsameera.Akkasumas tiraanisfoormaroota 67 fi 131 irratti qorannoo fi sakatta’iinsa taasisuun damda’amuu ibsameera. Qorannoo taasifameenis rakkooo ture adda baasuun hojiiwwan fooyya’iinsaa hojjatamuutu himame.

Bara bajatichaa ji’oottan 9 darbanitti sararoota elektirikii kiiloomeetira  kuma 3 fi 99 diriirsuun tiraanisfoormaroota 1 fi 579 irratti hojiin fooyya’iinsaa taasifameera.Dabalataanis dhiibbaa anniisaa uumamuu danda’u hirdhisuuf sararoota elektirikii kallattii adda addaa 53 oli irratti hojiin anniisaa walmadaalchisuu raawwatameera. Akkaatuma walfakkaatuun sararoota elektirikii lafa jalaa fi buufatoota to’annoo elektirikiif meeshaalee gargaaran 167 hojiirra oolchuun keessumattuu sararoota elektirikii lafa jalaa magaalaa Finfinnee keessatti argaman hedduu suphuun hojiitti  deebisuun danda’ameera.


Gama biraatiin maallaqa dhaabbattoota addunyaa garaagaraa irraa argamaniin keessumattuu  piroojaktoota gurguddoo magaalota jahaa (Harar,walaayittaa,Shaashamannee,Dabra maarqoos,Gondor fi Kombolchaa) keessatti hojjatamaa turan xumuramuun tajaajila kennuu kan jalqaban yoo ta’u akka biyyaatti magaalota dabalataa biroo 10 keessatti   hojjatamaniif hojii jalqabuuf qophiin dursaa xumuramaa jiraachuu himameera.


Tajaajilli Elektirikii Itoophiyaa Waqtii gannaa dhufaa jiru giddu-galeessa godhachuun dhiyeessiin elektirikii hawaasa qaqqabu fooyya’aa akka ta’uuf yeroo ammaa hojiiwwan dursaa garaagaraa raawwachaa kan jiru yoo ta’u hojiiwwan fooyya’iinsaa kanneen raawwachuuf jecha  adda citiinsa anniisaa elektirikii uumamu hang waxabajjii 30/2018-tti xumuruuf hojjatamaa jira. Keessumattuu akka magaalaa Finfinneetti hojii deebisanii ijaaruu marsaa 4ffaa yeroo karoorfame keessatti raawwachuuf jecha  keessumattuu Ji’a Bitootessaa irraa jalqabee ciccitiinsa elektirikii irra deddeebiin uumameef rakkoo uumameen maamiltoota isaa dhiifama gaafata.


Dhaabbatni keenya maamiltootootni keenya qophii dursaa akka taasisaniif jecha adda citiinsa anniisaa karooraan taasifamuuf guyyaa tokko dursee karaa fuula miidiyaa hawaasaa keenyaatiin kan isin biraan geenyu ta’uu ibsaa toorawwan maarsariitii keenyaa akka hordoftan gamanumaan isin beeksifna.

# TajaajilaElektirikiiItoophiyaa

በአገልግሎቱ የኤሌክትሪክ መሠረተ-ልማት ሥራ አስፈፃሚ ዶ/ር ገበየሁ ሊካሳ ዛሬ ለመገናኛ ብዙሃን ባለሙያዎች በሰጡት ጋዜጣዊ መግለጫ እንዳመለከቱት፤አገልግሎቱ  ለኃይል መቆራረጡ መንስኤ የሆኑ ችግሮችን በጥናት ከመለየት ባለፈ፣ ያረጁ መስመሮችን የመተካት፣ አቅምን የማሳደግና በዋናው ግሪድና በፀሐይ ኃይል አማራጮች አዳዲስ መሰረተ-ልማቶችን የመገንባት ሥራዎችን በከፍተኛ ወጪ እያከናወነ ነው ብለዋል።

እንደ ሥራ አስፈፃሚው ገለጻ፤ የኃይል መቋረጥ በሁለት ዋና ዋና መንገዶች ይከሰታል። የመጀመሪያው ለጥገና፣ ለአዳዲስ ትራንስፎርመሮች ተከላና መስመር ለማዛወር ሲባል በዕቅድ ሲሆን፤ ሁለተኛው ደግሞ በእርጅና ወይም በአደጋ ምክንያት የምሶሶዎች መውደቅ፣ የመስመሮች መበጠስና የኢንሱሌተሮች መፈንዳት የሚያስከትሉት ድንገተኛና ያልታቀደ ብልሽት መሆኑን ጠቁመዋል።

የኃይል መቆራረጥን ለመቀነስ እስካሁን በተከናወኑ የቅድመ-መከላከል ሥራዎች በአዲስ አበባ 1 ሺህ 750 ኪ.ሜ እንዲሁም በአገር አቀፍ ደረጃ 62 ሺህ 274 ኪ.ሜ የሚሸፍን የመካከለኛ መስመር ፍተሻ ተደርጓል። በ67 ሺህ 131 ትራንስፎርመሮች ላይ በተደረገ ምርመራም በዲስትሪቢዩሽን ኔትወርክ ላይ ከተገኙት ችግሮች 92 በመቶውን፣ በትራንስፎርመሮች ላይ ደግሞ 86 በመቶውን የማስተካከያ እርምጃ መውሰድ ተችሏል። በዚህም በመስመር ውስጥ የገቡ ዛፎችን የማስወገድ፣ ያዘመሙና ያረጁ የእንጨት ምሶሶዎችን እንዲሁም ኢንሱሌተሮችን የመቀየር ሥራዎች ተከናውነዋል።

በመሰረተ-ልማት ማስፋፋትና አቅም ማሳደግ ረገድ ሥራዎቹ በሁለት መልኩ እየተከናወኑ ሲሆን የመጀመሪያው በራስ ኃይል ፋይናንስ እና በሀገር ውስጥ ኮንትራክተሮች የሚሰሩ ሥራዎች ናቸው፡፡ባለፉት ዘጠኝ ወራት 3 ሺህ 99 ኪ.ሜ የመካከለኛና ዝቅተኛ መስመር መልሶ ግንባታ የተከናወነ ሲሆን፣ በ1 ሺህ 579 ነባር ትራንስፎርመሮች ላይ የአቅም ማሻሻያ ተደርጓል። በተጨማሪም በከፍተኛ ጭነት ምክንያት የሚቋረጡ መስመሮችን ለመቀነስ ከ53 በላይ መጋቢ መስመሮችን የማመጣጠን፣ አፋጣኝ ምላሽ ለመስጠት የሚያስችሉ ከ167 በላይ የስዊቺንግና ቁጥጥር መሣሪያዎችን የመትከል እንዲሁም በአዲስ አበባ የተበላሹ የመሬት ውስጥ ኬብሎችን የመጠገን ሥራዎች ተከናውነዋል።

በሌላ በኩል ከአለም አቀፍ የፋይናንስ ተቋማት በሚገኙ ብድሮች እና በአለም አቀፍ ኮንትራክተሮች የሚሰሩ ግዙፍ ፕሮጀክቶች ናቸው። በዚህም መሰረት ከዚህ ቀደም ተጀምረው የነበሩት የስድስቱ ከተሞች (ሀረር፣ ወላይታ፣ ሻሸመኔ፣ ደብረ ማርቆስ፣ ጎንደርና ኮምቦልቻ) ፕሮጀክቶች ሙሉ በሙሉ ተጠናቀው አገልግሎት መስጠት የጀመሩ ሲሆን  የ10 ከተሞች የዲስትሪቢዩሽን ኔትወርክ መልሶ ግንባታ ፕሮጀክቶች በግንባታ ሂደት ላይ ይገኛሉ።

ሆኖም አብዛኛው የዲስትሪቢዩሽን መስመር ረጅም ጊዜ ያገለገለ በመሆኑ ለመልሶ ግንባታው ትልቅ የፋይናንስ አቅምና ጊዜ መፈለጉ፣ እየተሰሩ ያሉ ፕሮጀክቶች ሰፊ በመሆናቸው በዕቅድ የሚቋረጥ ኃይል ድግግሞሽ እንዲበዛ ማድረጉ፣ እንዲሁም በመሰረተ-ልማቶች ላይ የሚፈጸም ስርቆትና ውድመት በዋና ተግዳሮትነት ተጠቃሽ ሆነዋል።

የኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት መጪውን የክረምት ወቅት ተከትሎ ህብረተሰቡ በአንጻራዊነት የተሻለ የኃይል አቅርቦት እንዲኖረው ለማድርግ፣ በአሁኑ ወቅት በሰፊው እየተከናወኑ ያሉና በዕቅድ የሚቋረጡ የፕሮጀክት ሥራዎችን እስከ ሰኔ 30 ቀን 2018 ዓ.ም ድረስ ለማጠናቀቅ በትኩረት እየሰራ መሆኑን አስታውቋል። በተለይ በአዲስ አበባ 4ኛው ምዕራፍ የመልሶ ግንባታ ፕሮጀክትን በተያዘለት ጊዜ ለማጠናቀቅ ሲባል ከመጋቢት ወር ጀምሮ መቆራረጡ በተወሰነ መልኩ ከፍ ማለቱን የገለጸው አገልግሎቱ፤ ለዚህም ደንበኞቹን አስቀድሞ ይቅርታ ጠይቋል።

አገልግሎቱ ለጥንቃቄ ሲባል የሚደረጉ ሁሉንም  የዕቅድ የሃይል መቆራረጥ መረሃ- ግብሮች ከአንድ ቀን በፊት በአገልግሎቱ የማህበራዊ ሚዲያ ገፆች እንዲሁም በተለያዩ የዲጅታልና መደበኛ ሚዲያ አማራጮች ተደራሽ ሚዲያዎች ተደራሽ እንደሚያደርግ ገልጾ፣ ህብረተሰቡ መረጃዎችን እንዲከታተል ጥሪ ቀርቧል።

ደንበኞች ስለ ኃይል ቁጠባ ያላቸውን ግንዛቤ ለማሳደግ፣ የኤሌክትሪክ ኃይልን በአግባቡ እንዲጠቀሙ ለማበረታታት እና የኃይል ፍጆታን በመቀነስ ወርሃዊ የኤሌክትሪክ ክፍያቸውን እንዲቆጥቡ መሆኑ በመድረኩ ተመላክቷል፡፡

ደንበኞች የኤሌክትሪክ ኃይልን ያለአግባብ ከመጠቀም በመቆጠብ የኃይል ቁጠባ ባህልን እንዲያዳብሩ፣ በቤታቸው ውስጥ የኃይል አጠቃቀምን በስርዓት እንዲያስተዳድሩ እና ኃይልን በአስፈላጊነቱ ልክ እንዲጠቀሙ የሚያግዙ ጉዳዮች በስፋት ቀርበዋል።

በተጨማሪም ኃይል ቆጣቢ መሣሪያዎችን መጠቀም፣ ጥቅም ላይ ያልዋሉ የኤሌክትሪክ ቁሳቁሶችን ከኃይል ምንጭ መለየት፣ የቤት ውስጥ የኃይል አጠቃቀምን በተገቢው ሁኔታ መጠቀም እንደሚኖርባቸው ተመላክቷል፡፡

የኃይል ቁጠባ ባህል መጎልበት በተጠቃሚዎች ብቻ ሳይሆን በሀገር ደረጃ ያለውን የኃይል ፍላጎት በተመጣጣኝ ሁኔታ ለማስተዳደር እና አገልግሎቱ ወደ ተጨማሪ ተጠቃሚዎች እንዲዳረስ ከፍተኛ አስተዋፅኦ እንዳለው በመድረኩ ተመላክቷል።

ደንበኞች ይህን ገንዛቤ ማግኘታቸው የኤሌክትሪክ ፍጆታን በመቀነስ ወርሃዊ ወጪን ለመቆጠብ፣ የኃይል ብክነትን ለመከላከል፣ የኤሌክትሪክ መሣሪያዎችን ዕድሜ ለማራዘም እና ከተሳሳተ አጠቃቀም ሊደርሱ የሚችሉ የኤሌክትሪክ አደጋዎችን ለመቀነስ እንደሚረዳ ተጠቁሟል።

በተጨማሪም ተሳታፊ ደንበኞች ከስልጠናው ጠቃሚ እውቀት እና መረጃ እንዳገኙ በመግለጽ፣ በቀጣይ የኤሌክትሪክ ኃይልን በቁጠባ ለመጠቀም እና ያገኙትን እውቀት ለቤተሰቦቻቸውና ለሌሎች ማህበረሰብ አባላት ለማካፈል ዝግጁ መሆናቸውን ገልጸዋል።

ስልጠናው በኢትዮጵያ ኤሌክትሪክ አገልግሎት እና በፖሊሲ ጥናት ኢንስቲትዩት ትብብር የተዘጋጀ ሲሆን፣ ተመሳሳይ የግንዛቤ ማስጨበጫ ፕሮግራሞች በሀዋሳ ከተማ በሚገኙ የመንግስት አካላትና ከአገልግልት ሰጪ ተቋማት የሚሰጥ ይሆናል፡፡

#የኢትዮጵያኤሌክትሪክአገልግሎት